«Көн дә таңғы 4-тә муйынымды быуғандай була»

Төндә бындай хәлгә тарыу кешене ныҡ ҡурҡыта. Бүлмәлә кемдер йөрөгән, тауыш килгән йәки күкрәккә нимәлер баҫҡан кеүек тойолоуы мөмкин. Ҡайһы берәүҙәр быны серле көстәр менән бәйләй. Әммә ошондай кисерештәр йоҡо фалижы ваҡытында ла осрай.

Йоҡо фалижы — йоҡлап киткәндә йәки уянғанда кешенең ваҡытлыса хәрәкәт итә һәм һөйләшә алмай торған хәле. Кеше тирә-яғын аңлағандай була, ләкин ҡулын да, аяғын да ҡуҙғата алмай. Был мәлдә ҡурҡыу, күкрәккә баҫым тойоу, кемдеңдер яҡында булыуын һиҙеү кеүек кисерештәр барлыҡҡа килеүе мөмкин.

Бының фәнни аңлатмаһы бар. Төш күреү менән бәйле йоҡо фазаһында тән мускулдарының күпселеге ваҡытлыса хәрәкәтһеҙ ҡала. Был кешегә төшөндәге хәрәкәттәрҙе ысынбарлыҡта ҡабатламаҫҡа ярҙам итә. Ҡайһы саҡта аң уянып өлгөрә, ә мускулдарҙың ошо хәле тағы бер аҙ һаҡлана. Төшкә хас һүрәттәр һәм тауыштар ҙа уяулыҡ тойғоһо менән ҡушылырға мөмкин.

Элек кешеләр был күренештең сәбәбен белмәгән һәм уны төрлөсә аңлатҡан. Бер халыҡта — күкрәккә баҫып ултырған өрәк, икенсеһендә ен йәки яуыз рух тураһында риүәйәттәр таралған. Төркиәлә бындай хәл Ҡарабасан, Японияла канасибари исемдәре менән билдәле.

Исемдәре төрлө булһа ла, тасуирламалары оҡшаш: кеше уянғандай була, әммә ҡыбырлай алмай, эргәһендә ят зат барлығын тойғандай була. Был кисерештәр шул тиклем ысын булып тойола, хатта кеше уларҙы оҙаҡ онота алмай.

Шулай ҙа төндә тауыш ишетеү йәки быуылғандай булып уяныуҙың һәр осрағын йоҡо фалижы тип атап булмай. Уҡыусыбыҙ яҙған хәлдең сәбәбен дә хат аша ғына билдәләү мөмкин түгел.

Әгәр бындай күренеш йыш ҡабатланһа, йоҡоно боҙһа йәки йоҡларға ҡурҡыу тыуҙырһа, табипҡа мөрәжәғәт итеү мөһим. Айырыуса төндә тын етмәй уяныуҙы иғтибарһыҙ ҡалдырырға ярамай.

Төрлө халыҡтарҙың риүәйәттәре был хәлде кешеләрҙең элек нисек аңлатырға тырышҡанын күрһәтә. Ә уның сәбәбен асыҡлау өсөн йоҡо үҙенсәлектәренә һәм һаулыҡ торошона иғтибар бирергә кәрәк.