«Дрон менән идара итеү ауыр булды, шулай ҙа бирешмәнем»

«Дрон менән идара иткәндә үҙемде ҡош кеүек итеп тоям», – ти ул.  Ул сығышы менән Стәрлетамаҡ ҡалаһынан, 2022 йылда махсус хәрби операцияға мобилизацияланһа,   2023 йылдан – БПЛА операторы.

– Марьинкаға ингәндә көслө ут аҫтына эләктем. Ун секунд бөтә яҙмышымды хәл итте. Әгәр ҙә икенсе урынға йүгермәгән булһам, хәҙер мин һеҙҙең менән һөйләшә алмаҫ инем инде. Мин ятҡан ергә миномёттан снаряд килде. Был төндә булды. Ә күккә ҡолаҡ һалғас, беренсе дрон тауышы ишетелде. Шул ваҡытта мин дрондар тормошобоҙ киләсәге икәнен аңланым. Яраланғаным булманы. «Махсус хәрби операцияла ҡатнашыусы», икенсе дәрәжә «Батырлыҡ өсөн» миҙалдары, дүртенсе дәрәжә Георгий тәреһе ордены менән бүләкләндем, – ти ул.

– БПЛА операторы булып үҙегеҙ теләп күстегеҙме, әллә приказ буйынсамы?

– Юҡ, үҙем. Тәҡдим булмаған саҡта уҡ ютубтан видеояҙмалар ҡарай башланым. Уның нимә икәнлеге һәм уның менән нисек эшләүе ҡыҙыҡлы булды. Һуңынан деталдәр һатып алып, пенопласт һәм ағас линейкаларҙан  тәүге борттарҙы йыя башлаған. Самолетта ултырған ерҙе разведкалау менән шөғөлләнермен тип уйлағайным. Дошман тылына осоп барырға хыяллана инем. Ҡыҙыҡһыныуымды күргәс, БПЛА мәктәбенә уҡырға барырға тәҡдим иттеләр. Ризалаштым.

– Дрон менән идара итеүе ауырмы?

– Әгәр ҙә уйын приставкаһында уйнай белһәң, күпкә еңелерәк. Барыһы ла һинең ниндәй бортта осоуыңдан тора. Әгәр был «мавиктар» икән, ҙур бармаҡ кәрәк, уларға барыһы ла ҡулай буласаҡ. Әгәр ҙә инде ул үҙ йөрөшлө технологиялар һәм самолёттар икән, тимәк, күнекмәләр яһарға кәрәк. Ауыр булды, әммә бирешмәнем. Минән һөҙөмтә көтөүҙәрен аңлай инем һәм үҙем дә өйрәнергә теләнем.

Тәүге тапҡыр полигонда дрон менән идара итә башлағанда ныҡ  ел ине. Байтаҡ  ҡына ҡар яуҙы. Күҙлектә булғас, баш әйләнде. Унан дрон юғарыға күтәрелде. Мин һәр ваҡыт осорға хыяллана торғайным. Осоусы булманым, ә бына дрон менән идара итһәм, үҙемде ҡош кеүек итеп тоям. Хис-тойғолар әйтеп аңлатҡыһыҙ. Ә күҙлекле күҙҙәр һуңынан күнегә, үҙеңде һыуҙа балыҡ кеүек тояһың.

– Ҡайҙа хәүефлерәк: ҡорал менән окоптамы әллә пилотһыҙ осоу аппараты менәнме?

– Окоптарҙа иң мөһиме дошман күҙенә күренмәҫкә, саф һауаға аҙыраҡ сығырға. Ә БПЛА операторы – ул һөнәр. Һин бортты тойорға, уның нимәгә һәләтле булыуын, уның мөмкинлектәрен  аңларға тейешһең.

– Беҙҙең дрондар яҡшыраҡмы, әллә дошмандыҡымы?

– Былай ғына әйтеүе ауыр. Бик ауыр һорау. Уларҙың да, беҙҙең дә дрондар маҡсатҡа ирешә. Ике яҡтыҡы ла һәйбәт. Был дрондар ҡулланылған тәүге хәрби хәрәкәт тип тә әйтергә була.

– БПЛА операторы булырға ҡарар иткәндәргә ниндәй кәңәштәрегеҙ булыр?

– Ҡорамалды, дрондар менән эшләү өсөн программаларҙы белергә, картографияны өйрәнергә, нимә эшләргә кәрәклеген аңларға өйрәтеү. Был урман менән йөрөүгә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ. Иң мөһиме –  рух төшөнкөлөгөнә бирелмәҫкә һәм теләк кенә булһын!