Яңылыҡтар таҫмаһы
21 Март 2025, 06:49

Халыҡ шағирын хайран иткән Өргөн

...Өргөн тиһәләр, иң тәү сиратта Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим иҫкә төшә. Ул ошо гүзәл төбәккә бер нисә йыл рәттән килеп, һаулығын нығытҡан, ауыл халҡы менән аралашҡан, уларҙың образдарын әҫәрҙәрендә сағылдырған.

Ә уны тыуған ауылы Өргөнгә фронтовик, журналист, дра­матург, яҙыусы Мөхәммәт Хәйҙәров саҡыра. “Бейеш” әҫәрендә Мостай Кәрим: “Мө­хәммәт 1950 йылда, яҙ ба­шында уҡ Рауза менән мине үҙенең тыуған ауылы Өргөнгә саҡырып димләй башланы, — тип яҙа. – Ул шунда йәмәғәт­ләнеп донъя көтә ине... Өр­гөнгә килеүҙең тәүге көн­дәрендә күл буйҙарын ҡы­ҙырып, урам аръяғындағы ҡарағастар менән танышып йөрөүҙән ары китә алманым. Ауыл эргәһендәге Биргетау тигән түбәгә күтәрелеп, аҫта йымылдап ятҡан мөһабәт күлгә, алыҫ үҙәндәргә, күкһел урмандарға, офоҡ ситендәге Ирәмәлдең аҡ таҡыяһына күҙҙәрем талғансы ҡарағым килә. Ынтылырға әлегә баҙнат итмәйем. Күкрәгем ҡыҫыла. Мөхәммәттең йомарт ҡуллы, йор һүҙле кәләше Ғәйниямал мине көн һайын күбектәре күпереп торған кәзә ҡымыҙы менән кикерткәнсе һыйлай... Аҙна-ун көн үтеүгә, тыным иркенәйеп, теҙ быуындарым нығып китте...” Тимәк, Өргөн ауылы шағирҙың һаулығын нығытҡан, уның ғүмерен оҙайтҡан! Һәм Өргөндә әле­гәсә шағирҙың эҙҙәре һаҡлана кеүек. Уның күҙен иркәләгән Өргөн күле, тынын ирке­нәйткән ҡарағай урмандары, йөрөгән урамдары, һуҡ­маҡ­тары, һүҙ ҡушҡан ауыл ке­шеләре – барыһы ла Мостайҙы хәтерләтә. 
Учалы районының Өргөн ауылында йәшәүсе хаҡлы ялдағы уҡытыусы, Башҡор­тостандың мәғариф отлич­нигы, М. Мортазин исемендәге премия лауреаты Салауат Рәсүлев та шағир хаҡында иҫтәлекте һаҡлауға ҙур өлөш индерә. Хәтирәләрҙе үтә ҡә­ҙерләп кенә, ауылдаш­та­рына, Өргөнгә сикһеҙ һөйөү менән теркәп барған ауыл йылъяҙ­масыһы ул Салауат Хәйретдин улы. Учалы районының Һарт ауылында тыуған уҙаман Яңы Байрамғол һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә белем ала, артабан Белорет педагогия учили­ще­һында уҡый, хеҙмәт юлын Өргөн ауылында башлап, ғүмерлеккә шул ауылға ерегә. Хәләл ефете, Башҡортос­тан­дың мәғариф алдынғыһы Зәнифә Ғәли ҡыҙы менән әллә нисә быуын балаларҙың аң-белем офоҡтарын киңәйтеп, ҡанатлы ла итеп, ерҙән ныҡ баҫып йөрөрлөк тә итеп уҡытып-тәрбиәләйҙәр, өс бала үҫтерәләр.
Исемдәре мәктәп һәм ауыл тарихына алтын хәрефтәр менән яҙылған уҡытыусы Рәсүлевтар кеүек һөйкөмлө, итәғәтле, ипле кешеләр йәшәй Өргөндә. Улар өлгөлө тормош ҡороп, татыу ғаиләләрҙә ба­лалар үҫтереп, тырышып донъя көтә. Учалы аҫылташ­тарының береһе булған Мө­хәммәт Хәйҙәровтан тыш, оҫта музыкант, композитор, фоль­клорсы, Башҡорт дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле оркестрын ойош­то­роусы Риф Моратшин, хисле йөрәкле, талантлы шағир Рамай Ҡаһир һәм башҡа кү­ренекле шәхестәрҙең тыуған ауылы Өргөндөң “Айыҡ ауыл” республика конкурсында ҡат­нашыуы тәбиғи. Ауылға икенсе һулыш өҫтәп ебәргәндәй бул­ды был конкурс. “Айыҡ ауыл”­да ҡатнашыу ниәтен ауыл халҡы бер төптән, дәррәү күтәреп алғас, райондаштары ла уларҙы ҡеүәтләп, һәр са­раһында тиерлек ҡатнашып, мәртәбәләп ебәрә. Ә саралар бик күп ойошторола: спорт ярыштары, осрашыуҙар, йома сәйҙәре, рейдтар, махсус хәрби операцияла ҡатнашҡан яугир­ҙар өсөн гуманитар ярҙам йыйыу һ.б. Һәр эштең ба­шында – ауыл активисы, Учалы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы урынбаҫары  Алина Мохтар ҡыҙы Хисмәтуллина!
Саралар араһында иң са­ғы­уы, моғайын да, 9 мартта уҙғарылған "Өргөндәр йыйы­ны"лыр. Күркәм байрамға килгән, унда ҡатнашҡан һәр кемдең күңелендә тик йылы тәьҫораттар ҡалдырҙы ул. Төп ҡунаҡтарҙың береһе – Бөтә донъя башҡорттары ҡорол­тайының матбуғат хеҙмәте етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, "Айыҡ ауыл" республика конкур­сы­ның эксперт комиссияһы ағзаһы Гүзәлиә Балтабаева-Рәсүлева – Өргөн ҡыҙы! Ауыл­даштарына юғары кимәлдә ойошторолған байрам өсөн, башҡорт халҡының милли ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлауҙары, үҫтереүҙәре өсөн рәхмәт бел­дерҙе Гүзәлиә Салауат ҡыҙы. 
Тәбиғәт ҡомартҡыһы булған Өргөн күле буйы ярыштарҙан, уйындарҙан, артистарҙың сы­ғыштарынан гөрләп торҙо. Осрашыу-күрешеүҙәр, ихлас әңгәмәләр, яҡты йөҙҙәр, ҡай­нар самауыр сәйе, ашап туй­ғыһыҙ былау, телде йоторлоҡ тәмле ризыҡтар – быларҙың барыһы ла "Өргөндәр йыйыны" ине! Ҡасандыр халыҡ шағирын хайран иткән өргөндәрҙең йыйыны!  

Б. ШӘРИПОВА.
Учалы районы.

Читайте нас