"Инвалидтар-йәмғиәттең тулы хоҡуҡлы өлөшө"

Сараның модераторы Булып «дауалау педагогикаһы Үҙәге» РБОО Идараһы рәйесе, «Һәр Кемдең Ҡиммәте» Альянсы Идараһы рәйесе, рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарамағындағы социаль өлкәлә попечителлек мәсьәләләре буйынса Совет ағзаһы Анна Битова сығыш яһаны (Мәскәү ҡалаһы).

Анна львовна ауыр үҫеш боҙолоуы булған балалар менән бергә альтернатив һәм өҫтәмә коммуникация ҡулланыу тураһында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, телмәрҙе насар ҡулланған кешеләр байтаҡ.

- Беҙ бындай аралашыуҙың ни тиклем кәрәклеген асыҡлау маҡсатында 3 мең кешенән һорау алдыҡ. Күпселектең (93%) телмәр аралашыуы боҙолоуы бар, һәм уларҙың 86% был проблема менән ҡайҙа мөрәжәғәт итергә белмәй. Бөгөн стационар социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларында альтернатив һәм өҫтәмә коммуникацияны ҡулланыу буйынса методик тәҡдимдәр бар, - тип һөйләне ул.

Башҡортостан Республикаһында расалы балаларҙы һәм уларҙың ата-әсәләрен оҙатыуҙың комплекслы концепцияһын тормошҡа ашырыуға ҙур иғтибар бүленә. Мәҫәлән, былтыр аутизм спектры боҙолған балалар өсөн психик сәләмәтлек Үҙәге эшләй башланы. Республика клиник психиатрия дауаханаһының баш табибы, медицина фәндәре докторы, ВОЛГА БУЙЫ ФЕДЕРАЛЬ ОКРУГЫНЫҢ «Менталь һаулыҡ» проектын тормошҡа ашырыу буйынса төбәк эшсе төркөмө ағзаһы Таһир Ғизәтуллин БАШҠОРТОСТАН Республикаһының расалы балаларҙы һәм уларҙың ата-әсәләрен оҙатыу буйынса комплекслы концепцияны тормошҡа ашырыуҙағы тәжрибәһе хаҡында һөйләне.

- Беҙҙең дауаханала аутизм спектры боҙолған балаларға ярҙам итеү маҡсатында «Менталь һаулыҡ» үҙәге булдырылды. Республикала 2957 баланың РАСА диагнозы раҫланған, - тип аңлатты спикер. - Беҙҙең үҙәктә психик үҫеш боҙолоуы ихтималлығы булған 16 айлыҡ балалар ярҙам ала ала. Учреждение структураһын алты блок – консультатив-диагностик, амбулатор, дауалау-реабилитация, белем биреү, күсмә бригадалар блогы һәм ведомство-ара бригадалар кабинеты тәшкил итә.

«Контакт как необходимое слово коммуникации» тигән сығышында педагог-психолог, психология фәндәре кандидаты, «дауалау педагогикаһы Үҙәге» РБОО-ның Эксперт советы рәйесе (Мәскәү ҡалаһы) Мария Яремчук коммуникацияны уңышлы үткәреү өсөн бер нисә фактор мөһим булыуын билдәләне: әңгәмәсенең булыуы, уңайлы ваҡыт һәм урын, дөйөм темалар һәм ҡыҙыҡһыныуҙар, ҡайһы бер фекерҙәр сиратлашыуы, дөйөм «тел».

Видеоэлемтә аша түңәрәк өҫтәл эшенә «Беҙҙең Ҡояшлы Донъя «БАЛА саҡ инвалидтарын реабилитациялау Үҙәге» АВТОНОМИЯЛЫ КОММЕРЦИЯҒА ҡарамаған ОЙОШМАҺЫНЫҢ етәксеһе һәм ойоштороусыһы, рф Мәғариф Министрлығының аутизм спектры боҙолоуы менән сирләгән балаларҙы комплекслы оҙатыу мәсьәләләре буйынса Эксперт Советы ағзаһы Игорь шпицберг ҡушылды. Ул Рәсәй Федерацияһында расалы балаларҙы һәм өлкәндәрҙе өҙлөкһөҙ ведомство-ара оҙатыу системаһын индереү тураһында һөйләне.

- Инвалидтар махсус, яраҡлаштырылған арауыҡта йәшәргә теләмәй. Инвалидтар һәм уларҙың ғаиләләре – йәмғиәтебеҙҙең тулы өлөшө, - тип белдерҙе спикер һәм аутизм менән сирләгән балалар һаны йылдан-йыл арта барыуына иғтибар итте. - Бөтә донъя аутизм менән сирләгән кешеләргә хөкүмәт һәм йәмәғәт ойошмаларының мөмкин тиклем күберәк диалогында ярҙам күрһәтелә. Туҡтауһыҙ оҙатыу Системаһын булдырыу процесында бөтә компетентлы ойошмаларҙың дәүләт һәм КОММЕРЦИЯҒА ҡарамаған ОЙОШМАЛАРҘЫҢ уңышлы тәжрибәһе ҡулланыла.

Игорь Леонидович шулай уҡ бөтә инфраструктура объекттарының менталь инвалидтар өсөн нисек ҡулланылыуы тураһында һөйләне. Мәҫәлән, Рәсәй Үҙәк Банкы өсөн асыҡ телдә финанс грамоталылығы буйынса махсус әсбаптар булдырыла, Рәсәйҙә менталь тайпылышлы балалар һәм өлкәндәр өсөн Музей буйынса беренсе белешмә эшләнә.

Бр мәғарифты үҫтереү Институтының махсус һәм инклюзив белем биреү кафедраһы мөдире Лена Хәйретдинова үҙенең сығышында аутизм спектры боҙолған балалар менән эшләүсе белгестәрҙең профессиональ компетенцияларына иғтибарҙы йүнәлтте. Расалы балаларҙа күрһәтмә ишараны формалаштырыуға Өфө ҠАЛАҺЫ ҠАЛА округының һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр Өсөн реабилитация үҙәгенең юғары квалификация категориялы логопеды светлана Егорованың доклады бағышланды. Ошо уҡ учреждениеның бүлек мөдире, юғары квалификация категориялы уҡытыусы-Дефектолог Гөлназ Әғләмова РАСАЛЫ балалар менән коррекция-үҫтереү эшен ойоштороу үҙенсәлектәре хаҡында һөйләне.

Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар йәнә бер тапҡыр: альтернатив өҫтәмә коммуникациялар аутизм спектры боҙолоуы булған инвалидтар менән эшләүҙә төп момент булып тора.

Елена Ишниязованың Фотоһы.

Сығанағы https://algaburaevo.ru/news/obshchestvo/2024-10-28/lyudi-s-invalidnostyu-polnotsennaya-chast-obschestva-3986020